وقتی شیران ایران به میدان میآیند
رزمایش ۳۱۳ هزار نفری «جانفدای ایران» که امروز در تهران برگزار شد، اگر صرفاً یک اجتماع بزرگ یا نمایش خیابانی دیده شود، بخش مهمی از معنای آن نادیده گرفته شده است. پشت این عدد، زمان برگزاری، عنوان رزمایش، ترکیب حاضران، انتخاب عدد ۳۱۳ و شرایط منطقهای و داخلی، مجموعهای از پیامها و اهداف قرار دارد.
۱. یکی از نخستین پیامهای چنین رزمایشی، نمایش آمادگی برای دفاع از کشور است. مفهوم دفاع در اینجا صرفاً به نیروهای رسمی نظامی محدود نمیشود، بلکه بر ظرفیت انسانی و اجتماعی کشور نیز تأکید دارد.«جانفدای ایران» نیز از همین منظر نام معناداری است؛ دفاع از سرزمین و منافع ملی، موضوعی فراتر از یک سازمان و جریان سیاسی است و ملت هم مانند جان فدای بزرگ ایران و قائد شهید، جان فدای ایران هستند.۲. بازدارندگی فقط با سلاح و تجهیزات ساخته نمیشود. طرف مقابل باید بداند که پشت ظرفیت دفاعی کشور، ظرفیت انسانی و اجتماعی نیز وجود دارد.وقتی در پایتخت چنین اجتماع گستردهای شکل میگیرد ، پیام آن برای محاسبات بیرونی روشن است: ایران صرفاً مجموعهای از تجهیزات نیست؛ پشت این تجهیزات، نیروی انسانی و اراده دفاع نیز وجود دارد.۳. رزمایش در شرایطی برگزار شده که کشور طی ماههای گذشته با تنشها و تهدیدهای نظامی و فشارهای خارجی بویژه محاصره دریایی و اقتصادی مواجه بوده است. بنابراین یکی از کارکردهای آن میتواند نمایش این گزاره باشد که تهدید خارجی الزاماً به معنای فروپاشی انسجام داخلی نیست.از حضور کم نظیر جان فدایان ایران در مراسم و رزمایش، می توان نتیجهگیری کرد و گفت برگزارکنندگان تلاش کردهاند تصویری از همبستگی و آمادگی اجتماعی ارائه کنند.۴. حضور اقشار مختلف، از جمله گروههای اجتماعی و حرفهای گوناگون، تلاش دیگری برای انتقال این مفهوم است که دفاع از کشور فقط یک مأموریت سازمانی نیست.در این روایت،کارمند، پزشک، کاسب، طلبه، هنرمند، جوان و نوجوان و دیگر گروههای اجتماعی میتوانند در مفهوم «ایران» و دفاع از آن، سهم و نقش داشته باشند.
۵. انتخاب عدد ۳۱۳ نیز حامل پیام نمادین است. این عدد در فرهنگ شیعی یادآور یاران امام مهدی(عج) است و در روایتهای اسلامی نیز با شمار یاران پیامبر(ص) در بدر پیوند خورده است.بنابراین «۳۱۳ هزار» فقط یک عدد بزرگ برای بیان گستردگی اجتماع نیست؛ بار نمادین و هویتی نیز دارد.۶. انتخاب تهران نیز بیمعنا نیست. پایتخت، مهمترین مرکز سیاسی و رسانهای کشور است و برگزاری چنین اجتماع بزرگی در آن، پیام را همزمان به مردم داخل و مخاطبان بیرونی منتقل میکند.به همین دلیل، این رویداد را میتوان بخشی از میدان روایت نیز دانست؛ جایی که علاوه بر توان واقعی، تصویر قدرت و آمادگی نیز اهمیت پیدا میکند.۷. اما شاید یکی از صریحترین پیامهای رزمایش امروز، متوجه کسانی باشد که ممکن است تصور کنند فشار خارجی، بحران یا جنگ میتواند ایران را به یک سرزمین بیدفاع و بیصاحب تبدیل کند.اینجاست که میتوان از یک استعاره استفاده کرد:شیران بیرون آمدند.در طبیعت، فرصتطلبان معمولاً زمانی به میدان نزدیک میشوند که تصور کنند صاحب میدان ضعیف یا غایب است. پیام حضور امروز این بود که ایران میدان بیصاحبی نیست.برای کسانی که در خارج از کشور ممکن است روی آشفتگی، فروپاشی یا خلأ قدرت در ایران حساب باز کنند و همچنین برای فعالانی در داخل که شاید در شرایط بحران، بیثباتی را فرصتی برای تحقق اهداف خود بدانند، پیام روشن است:کسی نباید هوس ایران کند.نه به معنای نفی اعتراض، نقد یا رقابت سیاسی؛ بلکه به این معنا که تمامیت ارضی، استقلال و امنیت ایران موضوعی نیست که بتوان آن را در محاسبات سیاسی یا پروژههای فشار، نادیده گرفت.
و حرف آخررزمایش «جانفدای ایران» را میتوان از چند زاویه خواند:نمایش آمادگی؛پیام بازدارندگی؛تلاش برای نمایش انسجام؛مردمیسازی مفهوم دفاع؛بازسازی روایت ملی پس از بحران؛و هشدار به فرصتطلبانی که ممکن است در محاسبات خود درباره ایران دچار خطا شوند.۳۱۳ هزار نفر، اگر صرفاً یک عدد باشند، پس از پایان مراسم فراموش میشوند؛ اما اگر تبدیل به یک پیام شوند، معنای دیگری پیدا میکنند:اینجا ایران است؛سرزمین بیصاحبی نیست؛شیرانش وقتی پای ایران در میان باشد، به میدان میآیند؛و هیچ کفتاری نباید به طمع این سرزمین بیفتد.ایران، صاحب دارد؛ایران، مدافع دارد؛و ایران، هوسکردنی نیست.#رزمایش_۳۱۳_هزار_نفری#جان_فدای_ایران#رضا_معممی_مقدم#سنت_حسنه_وقف
13:31 - 18 سپتامبر 2026
2 واکنش
14٫3k بازدید