شهرستان ری در احاطه نخالههای ساختمانی پایتخت
حاشیه جادههای شهرستان ری سالهاست به محل تخلیه نخالههای ساختمانی تهران تبدیل شده و این پسماندها علاوه بر ایجاد چهرهای نامطلوب، مخاطرات زیستمحیطی و جادهای به همراه داشتهاند؛ معضلی که با وجود ورود دستگاه قضایی، همچنان ادامه دارد.
خبرگزاری فارس-ری، حاشیه برخی جادهها و محورهای مواصلاتی شهرستان ری سالهاست به محلی برای تخلیه نخالههای ساختمانی تبدیل شده است؛ نخالههایی که بخش قابل توجهی از آنها حاصل فعالیتهای عمرانی و ساختوساز در تهران است و پس از انتقال به جنوب پایتخت، به جای ورود به مراکز مجاز، در حاشیه جادهها، راههای روستایی و اراضی اطراف ری تخلیه میشوند.انباشت نخالههای ساختمانی در نقاط مختلف شهرستان یک معضل بصری شده؛ کوههای خاک و مصالح ساختمانی در کنار جادهها علاوه بر مخدوش کردن چهره مسیرهای ورودی و خروجی شهرستان، میتواند تهدیدی برای محیط زیست، سلامت شهروندان و حتی ایمنی رانندگان باشد. در برخی نقاط، نزدیکی نخالهها به سطح آسفالت و محورهای پرتردد، خطر کاهش دید رانندگان و وقوع تصادفات را افزایش میدهد.این معضل البته موضوع تازهای نیست و سالهاست مسئولان شهرستان ری درباره آن هشدار میدهند. بررسیهای میدانی و اظهارات مسئولان نشان میدهد که بخشی از این نخالهها طی سالیان طولانی در حاشیه راهها انباشته شده و جمعآوری و ساماندهی آنها به دلیل حجم بالای نخاله و هزینه سنگین جابهجایی، به کاری زمانبر تبدیل شده است.
ورود دادستان و جمعآوری بخشی از نخالهها
محمدمهدی رحیمی دادستان شهرستان ری با بیان اینکه دستگاه قضایی به این موضوع ورود کرده است، میگوید که پیگیریهای قضایی موجب شد بخشی از نقاط آلوده به نخالههای ساختمانی پاکسازی شود و روند تخلیه در برخی محورها کاهش پیدا کند. این ورود قضایی نشان داد که برخورد جدی و هماهنگ دستگاههای مسئول میتواند در کنترل این معضل مؤثر باشد؛ با این حال با گذشت زمان بار دیگر تخلیه نخاله در برخی نقاط از سر گرفته شده است.رضا شایسته رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان ری با اشاره به ابعاد این معضل، نخالههای ساختمانی را در زمره پسماندهای عادی عنوان کرده و میگوید بر اساس قانون مدیریت پسماند، جمعآوری، تفکیک، انتقال و دفع این پسماندها بر عهده مدیران اجرایی پسماند یعنی شهرداریها و بخشداریهاست.وی با بیان اینکه محیط زیست در این زمینه نقش نظارتی و حاکمیتی دارد، تأکید میکند که نخالههای ساختمانی در استان تهران به یک معضل جدی تبدیل شده و شهرستان ری نیز از این مسئله مستثنی نیست.برآورد چندین همتی برای جمعآوری پسماندهای سه دههمشکل اما فقط به نخالههایی که امروز در حاشیه جاده تخلیه میشوند محدود نیست؛ حجم قابل توجهی از نخالهها از سالهای گذشته در نقاط مختلف شهرستان باقی مانده است. بیژن سلیمانپور فرماندار ویژه شهرستان ری میگوید بخشی از این نخالهها طی دو تا سه دهه در کنار محورهای مواصلاتی و راههای روستایی انباشته شدهاند.به گفته فرماندار ری، در یکی از نقاط مورد بررسی، کارشناسان حجم نخالههای انباشتهشده را چندین میلیون مترمکعب برآورد کردهاند و هزینه جابهجایی چنین حجمی نیز چندین همت تخمین زده شده است؛ موضوعی که نشان میدهد پاکسازی کامل این مناطق بدون برنامهریزی و تأمین منابع امکانپذیر نیست.
وقتی جاده به محل تخلیه نخاله تبدیل میشود
تصور کنید در حال عبور از یکی از محورهای شهرستان ری هستید؛ به جای آنکه حاشیه جاده با فضای سبز، زمینهای کشاورزی یا منظر طبیعی منطقه دیده شود، تپههایی از خاک، آجر، بتن و مصالح ساختمانی در دو طرف مسیر قرار گرفته است. این تصویر برای مسافری که وارد شهرستان میشود، نه تنها سیمای مطلوبی ندارد، بلکه این پیام را منتقل میکند که جاده و حاشیه آن به محلی برای رهاسازی پسماند تبدیل شده است.در برخی نقاط، نخالهها چنان به حاشیه مسیر نزدیک شدهاند که مرز میان جاده و محل تخلیه پسماند بهوضوح قابل تشخیص نیست. بخشی از این نخالهها نیز بر اثر وزش باد در اطراف پراکنده میشوند و علاوه بر ایجاد آلودگی، زمینهای مجاور را تحت تأثیر قرار میدهند.این مسئله زمانی جدیتر میشود که نخالهها در تاریکی شب و بدون هیچگونه علامت هشدار در حاشیه محورهای پرتردد تخلیه شوند. فرماندار ویژه شهرستان ری معتقد است تخلیه نخاله در لب آسفالت جاده و بزرگراه میتواند با ایجاد خطای دید برای رانندگان، زمینهساز حوادث و حتی از دست رفتن جان انسانها شود.
مشکل از تهران آغاز میشود، هزینهاش برای ری میماند
یکی از ابعاد مهم این معضل، مقصد نخالههای تولیدشده در مناطق مختلف تهران است. ساختوساز و عملیات عمرانی در پایتخت روزانه حجم قابل توجهی نخاله تولید میکند و بخشی از این نخالهها به سمت مناطق جنوبی و شهرستان ری منتقل میشود.اگرچه انتقال نخاله به خارج از محدوده شهری فینفسه میتواند بخشی از فرآیند مدیریت پسماند باشد، اما تخلیه آن در محلهای غیرمجاز، عملاً بار آلودگی و تبعات زیستمحیطی را به شهرستان ری منتقل میکند؛ شهرستانی که همزمان با مشکلات متعدد زیستمحیطی، با حجم قابل توجهی از نخالههای قدیمی نیز مواجه است.شایسته بر همین اساس تأکید دارد که برای جلوگیری از ادامه این روند باید نخالههای ساختمانی به گودهای مشخص و مجاز هدایت شوند. در همین راستا، ظرفیت گودهای موجود در شهرستان نیز در حال بررسی است تا نخالهها به جای تخلیه در حاشیه جادهها، در محلهای تعیینشده مدیریت شوند.
۵ MB
گودهای مجاز؛ راهی برای پایان دادن به تخلیههای پراکنده
فرماندار ویژه شهرستان ری نیز از فعال شدن کارگروه مدیریت و ساماندهی پسماند در شهرستان خبر داده و میگوید قرار نیست همه نخالههای انباشتهشده طی چند دهه یکباره جمعآوری شوند، اما میتوان از یک نقطه آغاز کرد و بهتدریج دامنه پاکسازی را گسترش داد.یکی از راهکارهای مطرحشده، استفاده از ظرفیت گودهای کارخانه سیمان تهران است. به گفته سلیمانپور، مذاکراتی با مدیرعامل سیمان تهران انجام شده و این مجموعه برای همکاری در ساماندهی بخشی از نخالهها اعلام آمادگی کرده است.این راهکار در صورت اجرای دقیق میتواند هم به پاکسازی نقاط آلوده کمک کند و هم از ایجاد کانونهای جدید تخلیه نخاله جلوگیری کند؛ البته به شرط آنکه همزمان نظارت بر خودروهای حمل نخاله و برخورد با تخلیهکنندگان غیرمجاز نیز ادامه داشته باشد.
از توقیف کامیون تا استفاده از فناوری
مسئولان محیط زیست ری معتقدند ظرفیتهای قانونی برای برخورد با متخلفان وجود دارد و در صورت شناسایی خودروهای حامل نخاله که در محل غیرمجاز تخلیه میکنند، میتوان از ابزارهایی مانند توقیف خودرو و اعمال مجازاتهای قانونی استفاده کرد.سلیمانپور نیز بر ضرورت استفاده از فناوریهای جدید برای شناسایی خودروهای متخلف تأکید کرده و معتقد است با استفاده از تجهیزات الکترونیکی و روشهای نوین نظارتی میتوان مسیرهای مستعد تخلیه نخاله را کنترل کرد.این موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا بسیاری از تخلیهها در ساعات شب و نقاطی انجام میشود که نظارت مستمر در آنها دشوار است. بنابراین استفاده از دوربین، سامانههای رصد و سایر ابزارهای فناورانه میتواند امکان شناسایی سریعتر متخلفان را فراهم کند.با وجود همه این راهکارها، مسئولان شهرستان ری تأکید دارند که حل معضل نخاله ساختمانی تنها با برخورد قضایی و انتظامی امکانپذیر نیست و فرهنگ عمومی نیز باید تغییر کند.فرماندار ویژه شهرستان ری معتقد است نباید همه مسئولیت را متوجه راننده کامیون دانست؛ هرچند تخلیهکننده نخاله مرتکب تخلف میشود، اما تولیدکننده پسماند، شرکت حملونقل، دستگاههای اجرایی و حتی شهروندان نیز در زنجیره مدیریت این پسماند نقش دارند.از سوی دیگر، بخشی از نخالههای ساختمانی قابلیت بازیافت و استفاده مجدد دارند و میتوان با فرآوری و دانهبندی آنها، بخشی از این مواد را دوباره در چرخه تولید قرار داد. ورود بخش خصوصی و صنایع به این حوزه میتواند هزینه ساماندهی را نیز کاهش دهد.
پایان نخالهها در گرو همکاری همه دستگاهها
دادستان شهرستان ری میگوید که پاکسازی بخشی از محورهای شهرستان نشان داده است که برخورد جدی میتواند در کوتاهمدت وضعیت را بهبود دهد، اما تداوم تخلیه غیرمجاز، اثر اقدامات انجامشده را از بین میبرد.اکنون شهرستان ری در نقطهای قرار دارد که برای حل این معضل باید همزمان دو مسیر دنبال شود؛ نخست، جلوگیری از ایجاد کانونهای جدید نخاله با نظارت بر خودروهای حمل پسماند و برخورد قاطع با تخلیهکنندگان غیرمجاز و دوم، برنامهریزی برای پاکسازی انباشتهای چندینساله و انتقال آنها به محلهای مجاز.نخالههای ساختمانی اگرچه از دل ساختوساز و توسعه شهری بیرون میآیند، اما وقتی در حاشیه جادههای ری رها میشوند، به بخشی از سیمای شهرستان، محیط زیست، امنیت جادهها و کیفیت زندگی مردم تبدیل میشوند. حل این زخم قدیمی نیز نه با یک اقدام مقطعی، بلکه با همکاری شهرداریها، بخشداریها، محیط زیست، راهداری، دستگاه قضایی، بخش خصوصی و مهمتر از همه، همراهی مردم امکانپذیر خواهد بود.
اخبار استان تهران را در صفحه @tehran دنبال کنید.#نخالههای_ساختمانی #پسماند_ساختمانی #محیط_زیست #شهرری #پسماند_تهران
11:24 - 23 شهریور 1405
3 بازنشر
5919 بازدید