جای زیست بوم های متعدد بومی با اخلاق ایرانی و اسلامی خالی است
لایک‌هایی که کودکتان را می‌سوزانند!
گاهی مرز میان محبت والدین و ابزارانگاری فرزندان در فضای مجازی و مهمانی‌ها به شدت کمرنگ می‌شود و ما بی‌آنکه بدانیم، در حالِ گذار از تربیت به سمتِ نمایش هستیم.
گروه زندگی: روز جهانی کودک (۸ اکتبر)، بیش از آنکه زمان جشن‌های نمایشی باشد، فرصتی است برای تأمل در جایگاه فرزندان در دنیای بزرگسالان. متأسفانه گاهی مرز میان محبت والدین و ابزارانگاری فرزندان در فضای مجازی و مهمانی‌ها به‌شدت کمرنگ می‌شود و ما بی‌آنکه بدانیم، در حالِ گذار از تربیت به سمتِ نمایش هستیم. دراین‌رابطه با طاهر قلی‌زاده، کارشناس مباحث خانواده، به گفت‌وگو پرداختیم.
فرزند یا ویترین فانتزی؟!
قلی‌زاده بیان داشت: «روز جهانی کودک باید فرصتی برای بازنگری در شیوه تعامل ما با فرزندانمان باشد، اما متأسفانه شاهدیم که در فضای رقابتی امروز، کودکان گاهی به ابزاری برای به‌رخ‌کشیدن سبک زندگی یا فانتزی‌های ذهنی والدین تبدیل شده‌اند. قرآن کریم در آیه بیستم سوره حدید با تعبیر «تَفَاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَ تَکَاثُرٌ فِی الْأَمْوَالِ وَ الْأَوْلَادِ»، دقیقاً همین آفتِ تفاخر به فرزند را به عنوان عاملی برای غفلت از حقیقتِ زندگی و نقش صحیح انسانی نکوهش کرده است. در واقع، وقتی فرزند به‌جای آنکه انسانی مستقل دیده شود، به ویترینی برای نمایشِ هوش، زیبایی یا موفقیت‌هایِ ساختگی ما تبدیل می‌شود، والدین در حالِ عبور از مرزهای اخلاقی والدگری هستند و ناخواسته او را به یک عروسکِ زنده تقلیل داده‌اند.»
نه به عروسک‌سازی!
این استاد دانشگاه بیان داشت: «این روندِ عروسک‌سازی از کودک، مستقیماً با اصلِ «کرامتِ ذاتی» او در تعارض است. خداوند در آیه هفتاد سوره اسراء می‌فرماید: «وَ لَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ»؛ این تکریم، حقی الهی است که از نخستین لحظات حیات به کودک تعلق دارد و هیچ‌کس، حتی والدین، مجاز نیستند این حریمِ قدسی را فدایِ لایک‌های مجازی یا تحسین‌هایِ گذرا در جمع‌های فامیلی کنند. وقتی کودک مجبور می‌شود در مقابل دوربین یا میانِ جمع، رفتاری را نمایش دهد که باروحیه و اقتضائاتِ سنی‌اش غریبه است، ما در حالِ تعرض به هویتِ اصیل او هستیم و این یعنی تبدیل‌کردن یک انسانِ دارای کرامت به ابزاری برای اقناعِ نیازهایِ درونی خودمان.»
پیوند کودک با تایید دیگران، سمی است!
این کارشناس خانواده ادامه داد: «پیامدهای این نگاهِ نمایشی برای روانِ کودک بسیار ویرانگر است؛ چرا که او به‌تدریج می‌آموزد ارزشِ وجودی‌اش به تأییدِ دیگران گره‌خورده است. کودک در این فضا درک می‌کند که محبتِ والدینش مشروط است؛ یعنی اگر مطابق با آن نقشی که از او می‌خواهند رفتار نکند یا در این نمایشِ عمومی ناکام بماند، ممکن است آن نگاهِ تحسین‌آمیز را از دست بدهد. در چنین ساختاری، خانه که باید امن‌ترین پناهگاه برای آزمون‌وخطا و «خود بودنِ» کودک باشد، به صحنه‌ای سرد و اضطراب‌آور تبدیل می‌شود که در آن کودک، دائم نگرانِ قضاوتِ دوربین و نگاهِ تماشاچیان است.»
آینه‌ها را بشکنید!
وی افزود: «بزرگ‌ترین آسیبی که این رویکرد تحمیل می‌کند، این است که کودک، مجالِ «سادگی و با آرامش زیستن» را از دست می‌دهد؛ فضایی که برای رشدِ طبیعی و شناختِ جهان توسط او، از هر چیزی حیاتی‌تر است. وقتی والدین کودکی را به نمایش می‌گذارند، ناخودآگاه از او انتظار دارند همیشه در اوج باشد و طبقِ سناریویِ آنها عمل کند، درحالی‌که او برای بالندگی به فضایی نیاز دارد که در آن بدونِ ترس از قضاوتِ جمع، در خلوت و بازی‌هایِ ساده‌اش رشد کند. تغییرِ این نگاه، تنها با کنارگذاشتن دوربین‌ها و جایگزینیِ «نمایشِ فرزند» با «دیدنِ عمیقِ فرزند» امکان‌پذیر است؛ مسیری که در آن کودک خودش می‌ماند، نه آینه‌ای برایِ آرزوهایِ دیده‌شدن دیگران.»بمنظور دسترسی پایدار به اخبار و مطالب ما، آخرین نسخه اپلیکیشن خبرگزاری فارس را می‌توانید از اینجا و در فروشگاه‌های «کافه بازار» و «مایکت» دانلود و نصب کنید.
19:48 - 14 مهر 1405