همهپرسی برای حمله آمریکا به ایران؛ ذبح عقلانیت سیاسی
برخی جریانات خاص سیاسی سعی دارند با استفاده از فضای جنگ به عنوان یک حادثه نامطلوب، حرف غیرموجه و ناحق خود را به کرسی بنشانند.
گروه فارس پلاس: بسیاری این طنز اجتماعی را شنیدهاند که به فردی میگویند نتیجه خواستگاری که رفتی چه شد و پاسخ میدهد ۵۰ درصد آن حل شد، میپرسند ۵۰ درصد دیگر چه؟ و فرد میگوید که ما موافق بودیم و خانواده دختر مخالف. کسی تصور نمیکرد که مشابه چنین طنزی در عالم سیاست رنگ واقعیت بگیرد. حالا دو چهره سیاسی معروف سیاسی اعتدالی و اصلاحطلب پیشنهاد دادهاند که برای حمله آمریکا به ایران همهپرسی برگزار شود!«به مردم بگوییم قرار ما این است با قدرتهای بزرگ بیست سال دیگر بجنگیم. اگر مردم قبول کردند برویم ادامه بدهیم؛ اما اگر مردم نپذیرفتند و راه دیگری نشان دادند، نمیخواهیم بپذیریم؟» این سخنان حسن روحانی است. از سوی دیگر، مصطفی هاشمیطبا نیز پیشنهاد کرده است: «درباره جنگ رفراندوم برگزار کنید.»
این فعال سیاسی اصلاحطلب با اشاره به موضوع برگزاری همهپرسی گفت: «اگر رسانههایی مانند روزنامه کیهان معتقدند دیدگاهشان مورد قبول مردم است، میتوانند از برگزاری یک رفراندوم حمایت کنند. همهپرسی کار عجیبی نیست و در کشورهایی مانند سوئیس نیز بهطور مرتب برگزار میشود.»این دو اظهارنظر از سوی دو چهره سیاسی اعتدالی و اصلاحطلب ، بیش از آنکه یک راهکار عملی برای پایان جنگ ارائه کند، نشان میدهد که برای رسیدن به یک هدف سیاسی و جناحی، حتی عقلانیت سیاسی و الزامات حکمرانی نیز میتواند به حاشیه برود.
مسئله ساده است؛ جنگ تصمیم یکطرفه ایران نیست که بتوان با یک همهپرسی داخلی درباره ادامه یا توقف آن تصمیم گرفت. وقتی یک دولت خارجی به کشور حمله نظامی میکند، توقف جنگ صرفاً به اراده طرف مورد حمله وابسته نیست. ایران میتواند درباره نوع واکنش، شیوه دفاع و سیاستهای خود تصمیم بگیرد، اما نمیتواند با رأی مردم، اراده مهاجم را کنترل کند.
سؤال اساسی اینجاست؛ اگر مردم در یک همهپرسی رأی بدهند که ایران وارد جنگ نشود، آیا ترامپ هم به احترام رأی مردم ایران از حمله منصرف خواهد شد؟ آیا رژیم صهیونی نیز نتیجه همهپرسی را میپذیرد؟ اگر پاسخ منفی است، اساساً چنین پیشنهادی قرار است کدام مسئله واقعی را حل کند؟
گویی اصلاح طلبان با استفاده از همهپرسی یک متر و معیار را یافتهاند و میخواهند از آن برای سنجش و اندازه گیری همه چیز بهرهبرداری کنند؛ درحالی که واحد اندازه گیری هر چیزی فرق میکند و نمیتوان چند لیتر شیر را با خط کش اندازه گیری کرد و یا به جای وزن کردن شکر آن را دانه دانه شمرد! برخی جریانات خاص سیاسی سعی دارند با استفاده از فضای جنگ به عنوان یک حادثه نامطلوب، حرف غیرموجه و ناحق خود را به کرسی بنشانند. هیچ فردی در کشورمان از جنگ استقبال نمیکند اما کشوری که به آن حمله شده باید مقاومت کند تا دشمن مهاجم را شکست دهد!
از همینجا میتوان فهمید که اشکال اصلی این روایت، جابهجا کردن جای مهاجم و مدافع است؛ گویی مسئله این است که ایران تصمیم گرفته با آمریکا و اسرائیل بجنگد و اکنون باید از مردم پرسید آیا حاضرند این جنگ را ادامه دهند یا خیر. درحالیکه پرسش مقدماتیتر این است که در صورت تعرض نظامی، کشور باید از خود دفاع کند یا تسلیم خواسته مهاجم شود؟
همهپرسی درباره اقدامی که بخش اعظمی از اختیار، اراده و ادامه آن در ید توانایی و تصمیم گیری ما نیست جز اقدامی بیهوده و غیرعقلانی چه میتواند باشد! درست مثل اینکه بگوییم مردم درباره چیزی بیایید نظر خود را بدهید که ما برای آن کاری نمیتوانیم بکنیم و بیشتر چنین پیشنهادی غیرمنطقی سر و کار گذاشتن جامعه است. هر چند که این جماعت سیاسی تنها نسبت به بهرهبرداری تبلیغاتی از چنین پیشنهاد عبث و بیهودهای فکر میکنند تا اینکه در عمل چه چیزی بوجود بیاید.
به نظر میرسد مسئله بیش از آنکه پیدا کردن یک راهکار واقعی برای پایان جنگ باشد، تلاش برای بازتعریف صورت مسئله به نفع یک روایت سیاسی خاص است؛ روایتی که به جای پرسش از مهاجم درباره چرایی تجاوز و چگونگی توقف آن، مدام جامعه ایران را مخاطب قرار میدهد و در دل جنگ چنین سناریو سیاسی بسیار خطرناک است. جالب است که اصلاحات برای اهداف سیاسی خود بدیهیات را منکر میشود!
جنگ را یک طرف آغاز میکند، اما هیچگاه با رأی طرف مقابل متوقف نمیشود. بنابراین اگر قرار است سئوالی از مردم پرسیده شود، این سؤال بایستی ناظر به واقعیت میدان باشد مانند پرسش از مردم درباره سابقه عملکردی افراد، نه اینکه مسئولیت تصمیم مهاجم بر دوش جامعه ایران گذاشته شود. عزت و امنیت یک کشور نیز با نادیده گرفتن واقعیت قدرت و تهدید خارجی و یا با واگذار کردن تصمیم دفاعی کشور به یک دوگانه صوری «جنگ یا صلح» به دست نمیآید و نباید با چنین تصورات باطلی جامعه ایران را منحرف کرد.
با دنبال کردن صفحه فارس پلاس، از بهروزترین تحلیلها در حوزه سیاست داخلی و خارجی باخبر شوید.
08:31 - 17 شهریور 1405
