زنگ تغذیه؛ آیا «نیم‌کیلو سلامت» در کیف دانش‌آموزان جای دارد؟
پاییز با هیاهوی خرید کیف و کفش آغاز می‌شود اما در میان تب و تاب ثبت‌نام‌ها و خرید لوازم‌التحریر، تغذیه مغفول می‌ماند، پرسش اینجاست؛ آیا آنچه امروز در کیف دانش‌آموزان قرار می‌گیرد، ضامن سلامت و تمرکز آن‌هاست یا خودِ پنهانِ «سوءتغذیه خاموش»؟
به گزارش خبرگزاری فارس از شهرکرد، بسیاری از خانواده‌ها تصور می‌کنند اگر کودک از مدرسه به خانه برگردد و گرسنه نباشد، یعنی تغذیه‌اش کامل بوده است. اما متخصصان تغذیه معتقدند تفاوت فاحشی بین «سیر شدن» و «تغذیه شدن» وجود دارد. استفاده از تنقلات مصنوعی، بیسکویت‌های صنعتی و کیک‌های کارخانه‌ای که سرشار از قندهای ساده و چربی‌های ترانس هستند، شاید در لحظه کودک را سیر کند اما منجر به افت ناگهانی قند خون در ساعات پایانی کلاس می‌شود، که نتیجه‌اش کاهش تمرکز، بی‌قراری و حتی پرخاشگری دانش‌آموز در زنگ‌های آخر می‌شود.بازگشایی مدارس، بهترین زمان برای بررسی این بحران است. کم‌خونی فقر آهن در دانش‌آموزان به طور مستقیم با کاهش «ضریب یادگیری» و «حافظه کوتاه‌مدت» ارتباط دارد. دانش‌آموزی که با معده خالی یا با تغذیه‌ای بی‌ارزش راهی مدرسه می‌شود به مرور دچار بی‌حوصلگی و خستگی مفرط می‌گردد؛ علائمی که والدین اغلب به حساب «تنبلی دانش‌آموز» می‌گذارند در حالی که ریشه در بیولوژی بدن او دارد.در برخی از استان‌ها دسترسی به خوراکی‌های سالم و بومی یک مزیت است که متأسفانه در حال فراموشی است. به جای تکیه بر بسته‌های صنعتی، بازگشت به سنت‌های تغذیه‌ای می‌تواند یک راهکار اقتصادی و سلامت‌محور باشد.گردو و مویز میان‌وعـده‌ای که نه تنها سرشار از امگا ۳ و آهن است بلکه حافظه دانش‌آموز را نیز تقویت می‌کند یا نان و پنیر و سبزی سنتی که در رقابت با ساندویچ‌های آماده، نبرد را باخته است اما همچنان کامل‌ترین میان‌وعده است همچنین میوه‌های خشک جایگزینی عالی برای آب‌نبات‌ها و تنقلات مصنوعی است که به راحتی در کیف مدرسه فاسد نمی‌شوند.
هرچقدر والدین برای تغذیه سالم تلاش کنند، وقتی در بوفه مدرسه دسترسی به چیپس، پفک و نوشیدنی‌های گازدار آسان‌تر از خرید یک بطری شیر یا میوه تازه است، تلاش‌ها خنثی می‌شود. گزارش‌های میدانی نشان می‌دهد نظارت‌ها بر بوفه‌ها در سال‌های اخیر بهتر شده اما «فرهنگ عرضه» همچنان دچار مشکل است. بوفه مدرسه نباید یک فروشگاه برای سودآوری باشد، بلکه باید «ایستگاه سلامت» باشد.بازگشایی مدارس فرصتی است برای تغییر عادت‌ها. تغذیه دانش‌آموز نباید برای خانواده تبدیل به یک «هزینه سنگین» شود بلکه باید به عنوان «سرمایه‌گذاری روی یادگیری» دیده شود. اگر والدین در سبد خرید مهرماه، به جایِ فقط "لوازم‌التحریر"، به "ریز‌مغذی‌ها" مانند آجیل‌های ارزان‌قیمت، خرما و میوه‌های فصل نیز اهمیت دهند، شاهد دانش‌آموزانی با بازدهی تحصیلی بالاتر خواهیم بود.مدرسه، محل پرورش ذهن است، اما ذهن بدون سوخت سالم، نمی‌تواند پرواز کند. سلامت دانش‌آموزان، اولین «درسی» است که باید در تقویم آموزشی خانواده‌ها نوشته شود.
علی هاشمی، متخصص تغذیه در گفت و گو با خبرنگار فارس در شهرکرد با تأکید بر اینکه تغذیه دانش‌آموزان نباید صرفاً رفع گرسنگی تلقی شود، گفت: بسیاری از والدین تصور می‌کنند اگر کودک از مدرسه به خانه بازگردد و گرسنه نباشد، یعنی تغذیه‌اش کامل بوده است اما این یک تصور اشتباه است. مغز یک دانش‌آموز در طول ساعات مدرسه، مانند موتور یک خودروی مسابقه‌ای در حال فعالیت است و به سوخت باکیفیت نیاز دارد، نه فقط سوختِ پرحجم.وی با اشاره به آسیب‌های تغذیه نادرست در ساعات مدرسه، افزود: متأسفانه در بسیاری از بوفه‌ها شاهد عرضه تنقلاتی هستیم که مملو از "قندهای ساده" و "چربی‌های ترانس" هستند. مصرف این مواد، قند خون دانش‌آموز را به صورت ناگهانی بالا می‌برد و باعث ایجاد انرژی کاذب می‌شود اما مشکل اصلی در زنگ‌های آخر اتفاق می‌افتد؛ یعنی جایی که با افت شدید قند خون، دانش‌آموز دچار "مه‌مغزی"، خستگی مفرط و کاهش شدید قدرت تمرکز می‌شود. اینجاست که والدین گمان می‌کنند کودک تنبل شده، در حالی که او فقط دچار "سقوط انرژی" شده است.این کارشناس تغذیه درباره دغدغه فقر آهن و فرتین که امروزه در بین دانش‌آموزان شایع است، اظهار داشت: «کم‌خونی فقر آهن، قاتل خاموشِ قدرت یادگیری است. دانش‌آموزی که با کمبود آهن مواجه است، حتی اگر بهترین آموزش‌ها را ببیند به دلیل ضعف در اکسیژن‌رسانی به مغز، قادر به تحلیل سریع مسائل نیست. پیشنهاد من به والدین بازگشت به منابع غذایی بومی و پرانرژی است.مثلثِ قدرت گردو، خرما، پنیر فراموش نشود
وی یادآور شد: گردو منبع فوق‌العاده امگا ۳ است و خرما جایگزین عالی برای قندهای مصنوعی. این ترکیب در کنار پنیر به عنوان منبع پروتئین و کلسیم، یک میان‌وعده کامل است که تا ساعت‌ها دانش‌آموز را سیر نگه می‌دارد و قند خون او را ثابت نگه می‌دارد.هاشمی عنوان کرد: ساندویچ‌های خانگی برای تغذیه دانش‌آموزان بسیار مفید است و می‌توانید به جای کالباس و سوسیس که سرشار از نگهدارنده و نیترات هستند از تخم‌مرغ آب‌پز، کوکوی سبزیجات یا حتی نان و کره و عسل استفاده کنید. این غذاها نه تنها سالم‌ترند، بلکه برای بودجه خانواده نیز بسیار به‌صرفه‌تر هستند.وی ادامه داد: عادت دادن کودک به نوشیدن آب به جای آب‌میوه‌های صنعتی و نوشابه‌های گازدار که سرشار از رنگ‌های مصنوعی هستند، بزرگترین لطف شما به سلامت کلیه و سلامت دندان‌های فرزندتان است.هاشمی عنوان کرد: «سرمایه‌گذاری روی تغذیه در سنین مدرسه، یک هزینه نیست؛ بلکه تضمین سلامت جسمی و ضریب هوشی دانش‌آموز در آینده است. والدینی که صبحانه را جدی می‌گیرند و برای زنگ تفریح فرزندشان وقت می‌گذارند، در واقع در حال ارتقای رتبه تحصیلی او هستند.
06:18 - 29 شهریور 1405