۱۷ شهریور در قاب روزنامهها؛ روایت یک جمعه سیاه
در فضای سانسور و نظارت حکومت پهلوی صفحه نخست روزنامه اطلاعات در ۱۸ شهریور ۱۳۵۷ تقریباً به طور کامل به رویدادهای روز قبل اختصاص یافت؛ تصویری که امروز نیز بهعنوان یکی از اسناد مهم تاریخ مطبوعات ایران شناخته میشود.
به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از کتابخانه مجلس شورای اسلامی، ۱۷ شهریور ۱۳۵۷ تنها یک روز خونین در تاریخ انقلاب اسلامی نیست؛ روزی است که مطبوعات ایران نیز در برابر یکی از بزرگترین آزمونهای حرفهای خود قرار گرفتند.بامداد جمعه، تهران زیر سایه حکومت نظامی از خواب برخاست. بسیاری از شهروندان هنوز از اعلام حکومت نظامی آگاهی نداشتند و در میدان ژاله و خیابانهای اطراف آن گرد آمدند. ساعاتی بعد، صدای گلوله جای شعارها را گرفت و واقعهای رقم خورد که در حافظه تاریخی ایرانیان با نام «جمعه سیاه» ماندگار شد. این رخداد به نقطهای تعیینکننده در روند انقلاب بدل شد و شکاف میان حکومت پهلوی و بخش بزرگی از جامعه را عمیقتر کرد.اما اهمیت ۱۷ شهریور فقط به خیابانهای تهران محدود نماند؛ فردای آن روز، نگاهها به روزنامهها دوخته شد. روزنامههای «اطلاعات» و «کیهان» که در آن سالها مهمترین و پرتیراژترین رسانههای کشور بودند، ناچار بودند یکی از حساسترین رویدادهای سیاسی عصر پهلوی را پوشش دهند. در فضای سانسور و نظارت حکومتی، انتشار اخبار مربوط به کشتار ۱۷ شهریور خود به مسئلهای مهم تبدیل شد.پژوهشهای تاریخ مطبوعات نشان میدهد که در سالهای پایانی حکومت پهلوی، خبرهای داخلی زیر محدودیتهای شدید سانسور قرار داشت و روزنامهها در انتشار و تفسیر رویدادهای سیاسی آزادی چندانی نداشتند.با این حال، صفحه نخست روزنامه اطلاعات در ۱۸ شهریور ۱۳۵۷ تقریباً به طور کامل به رویدادهای روز قبل اختصاص یافت؛ تصویری که امروز نیز بهعنوان یکی از اسناد مهم تاریخ مطبوعات ایران شناخته میشود.
چند هفته بعد، فشارهای حکومتی بر مطبوعات چنان افزایش یافت که مأموران نظامی برای کنترل مستقیم مطالب به تحریریه روزنامههای اطلاعات و کیهان اعزام شدند. اعتراض روزنامهنگاران به این وضعیت سرانجام به اعتصاب تاریخی مطبوعات در مهر ۱۳۵۷ انجامید؛ اعتصابی که نشان میداد بازتاب وقایع پس از ۱۷ شهریور، نبردی صرفاً سیاسی نبود، بلکه به جدالی بر سر آزادی اطلاعرسانی نیز تبدیل شده بود.هفده شهریور را باید نه فقط در میدان ژاله، بلکه در آرشیو روزنامهها نیز جستوجو کرد؛ جایی که تیترها، عکسها و سطرهای محدودشده و گاه سانسورشده، روایتگر یکی از سرنوشتسازترین روزهای تاریخ معاصر ایران هستند.#۱۷شهریور #مطبوعات #روزنامه #جمعه_خونین #شهریور 17:15 - 17 شهریور 1405