پشت قاب‌های جدید حجاب در ایکس چه می‌گذرد؟

یک تصویر به‌تنهایی نماینده جامعه نیست؛ آنچه تصویر را به «روایت اجتماعی» تبدیل می‌کند، معنایی است که رسانه به آن می‌دهد.
در روزهای اخیر، قاب‌ها و روایت‌های مشابهی در شبکه اجتماعی ایکس بازنشر شده که با کنار هم گذاشتن تصاویر دختران و مادران با سبک‌های متفاوت پوشش، تلاش می‌کنند از یک مشاهده روزمره، تصویری از «تغییر اجتماعی» و دگرگونی سبک زندگی ایرانی ارائه دهند. تکرار این قاب‌ها، پرسش مهم‌تری را پیش می‌کشد: آیا با یک واقعیت اجتماعی مواجهیم یا با روایتی که از واقعیت ساخته و تکرار می‌شود؟بیراهه نیست اگر بگوییم مسئله اصلی در اینجا، صرفاً «حجاب» نیست؛ مسئله، نحوه معناگذاری رسانه بر رفتارهای اجتماعی است. یک دختر مقنعه‌پوش در کنار مادری با سبک متفاوت پوشش، در وهله نخست فقط یک مشاهده روزمره است؛ اما وقتی همین تصویر با عباراتی مانند «گذار اجتماعی»، «تغییر نسلی» یا «دگرگونی سبک زندگی» همراه می‌شود، تصویر از سطح مشاهده فراتر رفته و به یک روایت اجتماعی تبدیل می‌شود.نکته مهم اینجاست که فراوانی یک رفتار با مقبولیت آن یکی نیست. اینکه یک رفتار بیشتر دیده شود، الزاماً به این معنا نیست که به همان نسبت پذیرفته شده یا به هنجار غالب جامعه تبدیل شده است. بااین‌حال، تکرار یک رفتار در قاب‌های مشابه و پیونددادن آن با یک معنای مشخص، می‌تواند ادراک مخاطب از آن رفتار را تغییر دهد؛ مخاطب ممکن است به‌تدریج نه فقط آن رفتار، بلکه تصویری که رسانه از میزان شیوع و مقبولیت آن ارائه می‌کند را به‌عنوان واقعیت اجتماعی در ذهن خود ثبت کند.
اینجاست که نقش گروه مرجع و قاب رسانه‌ای اهمیت پیدا می‌کند. مخاطب فقط یک تصویر را نمی‌بیند؛ او در معرض مجموعه‌ای از تصاویر، واژه‌ها، تحلیل‌ها و روایت‌هایی قرار می‌گیرد که به او می‌گویند این تصویر را چگونه تفسیر کند. وقتی یک قاب بارها تکرار می‌شود، از یک «مشاهده» به یک «نشانه» تبدیل می‌شود و وقتی نشانه‌ها در کنار هم قرار می‌گیرند، می‌توانند یک روایت کلان درباره جامعه بسازند.از همین منظر، واحد کار رسانه‌ای نیز باید یک گام جابه‌جا شود؛ از سوژه به مفهوم.مسئله دیگر فقط این نیست که «امروز درباره حجاب چه گزارشی بسازیم؟» بلکه باید پرسید: چه مفهومی درباره زن، خانواده، نسل جدید و سبک زندگی در حال ساخته‌شدن است؟ چه کسانی این مفهوم را معناگذاری می‌کنند؟ و تکرار این معناگذاری چه تصویری از جامعه در ذهن مخاطب ایجاد می‌کند؟این نکته در فضای شبکه‌های اجتماعی اهمیت بیشتری دارد؛ جایی که یک تصویر می‌تواند در چند ساعت بارها بازنشر شود، در کنار تصاویر مشابه قرار بگیرد و با چند کلمه، معنایی فراتر از خود پیدا کند. در چنین شرایطی، رقابت فقط بر سر «دیده‌شدن تصویر» نیست؛ بلکه بر سر تفسیر تصویر است.بنابراین، نه باید هر قاب را انکار یک واقعیت دانست و نه هر قاب پرتکرار را نماینده تمام جامعه. میان «آنچه دیده می‌شود» و «آنچه درباره آن گفته می‌شود» فاصله‌ای وجود دارد که رسانه حرفه‌ای باید آن را آشکار کند.یک تصویر، هنوز یک واقعیت اجتماعی نیست؛ تصویری که تکرار می‌شود، معنا می‌گیرد و به ادراک عمومی تبدیل می‌شود، می‌تواند به روایت اجتماعی بدل شود.شاید مهم‌ترین پرسش امروز رسانه همین باشد: آیا ما فقط در حال روایت تغییرات جامعه‌ایم یا ناخواسته در حال ساختن معنای این تغییرات نیز هستیم؟
15:53 - 31 شهریور 1405
زنان




13 پاسخ

@mohammad_k8 ساعت پیش
در پاسخ به
اتحاد مهم هست ، مذهبی ها باید با هم متحد باشندنتیجه دعوای مذهبی ها فقط بی دینی مردم است

@user1750400095938 ساعت پیش
در پاسخ به
چه شد که در کشوری انقلابی مسلمان شیعه این همه آدم در مدت کوتاهی بی حجاب شدند؟ واقعیت اینه که هر جامعه ای امتحان می شه. این جامعه هم با انواع شبکه های ماهواری ای و اجتماعی و فتنه ها امتحان شد و پاک و ناپاک از هم جدا شدند. با حجاب و بی حجاب. سبک زندگی سگ-عریانی-سیگار-الکل در جامعه گسترش پیدا کرده

@mohammad_k8 ساعت پیش
در پاسخ به
بعضی ها به بچه هشت ساله مغنعه می دهند بعد می گویند بی حجابی دانشجو مهم نیستاین ها دین را عوض می کنند

@mohammad_k8 ساعت پیش
در پاسخ به
رهبری بارها گفتند تمدن اسلامی ، خب در تمدن اسلامی بی حجابی نهی شده استو نمی شود با بی حجابی تمدن اسلامی ایجاد کرد

@mohammad_k7 ساعت پیش
من دیدم بعضی سایت های میانه رو مثل خبرآنلاین و غیره هم به سود حجاب عمل کردن ، یعنی سیاست کلی برای تقویت حجاب هستنباید سیاست را به سود بی دینی تغییر داد

@mohammad_k7 ساعت پیش
در پاسخ به
همه طرفدار اول کار فرهنگی هستند ، ولی نباید سیاست کشور تقویت بی دینی بشود

@Alirezarezaei127 ساعت پیش
چرا دولت امریکاتیک تاک را تهدید امنیت ملی اش می دانستامادولت ایراننسبت به اینستاگرام و حضور عمده مردم ایران دران بی تفاوت است؟!

تصویر نمایه‌ی ‌سلمان مهدوی‌
@salman_3136 ساعت پیش
آنچه که مشاهده میشود حجاب (حجاب سر ) آزاد است ولی هنوز رسمی نشده!الان در مرحله آزادی پوشش (لباس) هستیم .در تاریخ بنویسید در این برهه از زمان چه کسانی کم کاری کردند،و چه کسی قدرت چنین کاری را به تنهایی داشت .

@mohammad_k6 ساعت پیش
برهنگی را نمی شود صفر کرد ، برهنگی یک جذابیت دارد که حتی در غرب و شرق مد های برهنگی وجود داردولی بی حجابی جزو فرهنگ اسلامی نیست و می شود آن را از بین برد

@mohammad_k6 ساعت پیش
در پاسخ به
برهنه ها اصلا مسلمان نیستند ، اما بی حجابی نتیجه غفلت و ساده انگاری دین هست که باید از بین برود

@user17090999875472853526 ساعت پیش
در پاسخ به
بحث رسانه نیست ، الان در جامعه کسانی حجاب دارند که سن بالا دارند ، در نوجوانان که حجاب تقریبا صفر شده در جوانان کمتر از ۳۰ درصد حجاب دارند ، برهنگی جای خود را دارد

@Sepinod6 ساعت پیش
در پاسخ به
متاسفانه بسیاری از این افراد ،اختلال اعصاب و روان دارند و اصلا نمیشه به اونها تذکر داد،خطر خودکشی و دگر کشی دارند.رسما نیاز به درمان دارند.مبارزه سیاسی هرزگی بی عفتی و بی حجابی نیست.مشکل این است که بی عفتی برای بسیاری افراد و احتمالا سیاستمداران سود اقتصادی مستقیم و غیر مستقیم دارد.

@user17091000160395331941 ساعت پیش
در پاسخ به
اصلا تصمیم گیران نشستند فکر کنند که چه خواهد شد؟ نه!گفتند n هزار نفر آمده اند به خیابان و می خواهند حجاب نداشته باشند، ما کاری به کارشان نداریم.یادشان رفت که وقتی میدان را دادی به آن n هزار نفر، ده میلیون نفر همان سبک حجاب و پوشش را برای خودشان انتخاب می کنندکسی هم جرات نمی کندبه آنها اعتراض کند!