به نام خداوند تبارک و تعالی سلام علیکم یک تجربه : دانشجو که بودیم ،بسیج دانشجویی دانشگاه یک طرح اجرا کرد در سلف و سرویس- سالن غذاخوری_ دانشگاه زاهدان .اونجا دانشجو زیاد بود و همیشه غذا هم در ته بشقاب ها و هم در دیگ ها اضاف می آمد .توضیح طرح جمع آوری غذا : ۱_ قرار دادن ظروف سرپوش دار در مسیر …Show more
این غذاها سهم سطل زباله نیست
چه شد که با این همه انساندوستیمان اسرافگر شدیم؟ اینها که دور میریزیم غذاست! به قول آشپز هتل: «شاید برایت عجیب باشد، اما با هر لقمهای که دور میریزیم قاتل میشویم، چون جانی گرسنه را میکُشیم!»
گروه زندگی: «نمیتوان کاری کرد. یعنی شاید هم بشود اما راستش از دست من کاری ساخته نیست. فکر میکنم شاید این تابلو بتواند موثر باشد. من به عنوان آشپز این هتل، فقط همینقدر به ذهنم رسید که وزن غذاهای اسراف شده را، به کیلو، کنار میز بنویسم تا توی چشم باشد.» این جملات را با کلافگی میگوید و با ماژیک، عدد ۳۰ را کنار کلمه «کیلوگرم»ی که روی بنرِ ایستادهای چاپ شده، مینویسد. سه روزی میشود که در این هتلم و ظرفهای خودسرویساش به اندازه کافی پسماند غذایی درست کرده. از ۲۰ و ۳۰ کیلو تا در وعدههایی مثل ناهار، حتی ۵۰ کیلو! مهمانها در مواجهه با تنوع غذایی چیده شده، ذائقه و سلیقه و ظرفیت بدنی و گرسنگی یا سیریشان را کنار میگذارند و به تنها چیزی که فکر میکنند، پر کردن بشقابها از غذا است. بشقابهایی که هیچگاه تا آخر خورده نمیشوند.
هوس غذا کشیدن
کمکآشپز که غذاهای حتی یک قاشق خورده را هم توی سطل آشغال میریزد میگوید: «ما میتوانیم خودمان غذا را برای مهمانها، به اندازه بکشیم اما مسافرها پول ستارههای هتلهای بزرگ را میدهند تا با ظرفهای روباز و پُر برای انتخاب غذا روبهرو باشند. در نتیجه هوس تجربه غذاهای مختلف، ما را با بشقابهایی مواجه میکند که در حد یک یا چند قاشق دهن خوردهاند ولی به حسب شرایط بهداشت موظفیم که دور ریخته شوند.»
چرا اسرافگر شدیم؟
اما چرا ما اسرافگر شدیم؟ آیا اینها که دور میریزیم غذا نیست؟ جولین باگینی، پژوهشگر گروه فلسفه دانشگاه کِنت در یکی از مقالههایش مینویسد: «در جوامع سنتی، غذا خیلی کم اسراف میشود. مردم این جوامع از همه قسمتهای خوردنی حیوان یا گیاه استفاده میکنند. محققان مشاهده کردهاند که اعضای قبیله دامپرور ماسایی، در شمال تانزانیا، حتی از فکر دور ریختن عمدیِ مواد غذایی به خشم میآمدند و کسانی را که چنین کاری میکردند مجنون میخواندند!»
اسمی که آقای مالکی آن را خطاب به همه دانشجوها میگوید؛ دیوانه! او پنج سال است که به دلیل ورشکستگی و مسائل خانوادگی و اعتیاد، کارتنخواب شده و در محدوده خیابان منتهی به دانشگاه، برای وعدههای غذایی روزمرهاش، پسماند غذایی دانشجوها را استفاده میکند. وقتی که یکی از دانشجوها پاکت پیتزایش را لبه بلوار رها میکند به سمتاش میدود و زیر لب دیوانه صدایشان میزند! طوری که متوجه نشود کنارش میایستم. پاکت را که باز میکند، تنها دو برش از پیتزا استفاده شده. اگر این خرید بر مبنای گرسنگی بود پس چرا آن را دست نخورده دور انداختهاند؟
تراژدی جهانی دورریز غذا
طبق اعلام برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، براساس برآوردهای این سازمان، تنها در سال ۲۰۲۲ میلادی، رقمی معادل یک میلیارد وعده غذایی در سراسر جهان دور ریخته شد. اینگر اندرسن که مدیر اجرایی این سازمان محیطزیستی است درباره این آمار تاسفبرانگیز از اسراف مواد غذایی میگوید: «این یک تراژدی است. میلیونها نفر در سراسر جهان گرسنه هستند در حالی که روزانه مقدار زیادی مواد غذایی دور ریخته میشود.»
اسراف غذاهای خانگی
ولی این همه ماجرا نیست و اسراف مواد غذایی تنها محدود به هتلها، رستورانها، مراکز ارائه خدمات غذایی، فروشگاهها و تفریحگاهها نمیباشد. لیلا که یک مادر جوان ۳۴ ساله با دو دختر ۶ و ۳ ساله است میگوید: «دخترها غذای تکراری نمیخورند. همسرم گاهی غذایش را در خانه و کنارمان میخورَد و گاهی در محل کار. واقعا بعضی روزها سردرگمم که با غذایی که اضافه مانده چه کار کنم و در آخر مجبور میشوم آن را دور بریزم. چون توی خانه ما، کسی غذای سرد و گرم شده را دوست ندارد.»
۹۳۱ میلیون تن غذای سهم سطل زباله
آخرین آمارها میگوید که میزان کل مواد غذایی دور ریخته شده جهانی، طی یک سال، رقمی بیشتر از ۹۳۱ میلیون تن است. اما فکر میکنید همه این رقم برای رستورانها و مراکز خدماتی است؟ خیر. ۵۶۹ میلیون تن آن، یعنی حدود ۶۱ درصد از این دورریزها، فقط و فقط مختص خانوادهها است و تنها ۲۶ درصد از اسراف و دورریزها در بخش خدمات غذایی مثل رستورانها و ۱۳ درصد در فروشگاهها و خردهفروشیها انجام میشود.»
راهکار جلوگیری از دورریز
نیروهای خدماتی هتل، کیسههای بزرگ غذاهای دستخورده را به آسانسور منتقل میکنند. جایی برای ایستادن نیست. قرمه و قیمه و چلو و کوبیده و همه غذاها به اضافه سالادها و ژلهها، در هم و بر هم، توی کیسهها چپانده شدهاند. بوی تازگی غذاها هنوز در راهرو و سالن غذاخوری هست. چند مسافر با تاسف به عدد روی بنر و کیسهها نگاه میکنند. شاید هم از اسرافی که سرِ کشیدن غذا داشتهاند پشیمان شدهاند. اما آیا راهی برای جلوگیری از هدر رفتن غذا نیست؟
فاطمه طاهری، کارشناس تغذیه به این سوال پاسخ میدهد: «گرسنگی بزرگترین خطر دنیا برای سلامتی انسانها است و سالیانه، تعداد آدمهایی که از گرسنگی میمیرند از مجموع قربانیان ایدز، مالاریا و سل بیشتر است. در ایران هم هر ساله ۳۵ میلیون تن غذا هدر میرود که میتواند ۱۵ میلیون انسان گرسنه را سیر کند و این در حالی است که در ۱۰ سال آینده، دنیا با بحران کمبود مواد غذایی مواجه خواهد شد. اما جای نگرانی نیست و برای کاهش هدررفت مواد غذایی قطعا راهحلهایی وجود دارد.»
موقع گرسنگی خرید نروید
این کارشناس تغذیه میگوید: «در مواقع گرسنگی به خرید نروید چون معمولا بیشتر از نیازتان خرید خواهید کرد. همیشه بودجه مشخصی را برای خرید مواد غذایی کنار بگذارید تا به اندازه نیازتان خرید کنید. مواد غذایی فاسدشدنی و سبزیجات را حتما در مرحله آخر خرید تهیه کنید تا از فساد آنها جلوگیری شود. و هیچ وقت نان را در یخچال نگهداری نکنید تا بیات شود و نان را به صورت بستهبندی در فریزر نگه دارید.»اما تکلیف غذاهای پخته چه میشود؟ ما چطور میتوانیم هم غذای گرم پخت کنیم و هم دور ریختنی نداشته باشیم و اسراف نکنیم؟ خانم طاهری ادامه میدهد: «همیشه با توجه به وضعیت افراد خانواده غذا تهیه کنید؛ مثلا سهم سالمندان یا کودکان را متناسب با شرایط آنها محاسبه کنید. خمیر جدا شده از نانها را دور نریزید و خشک کنید تا در تهیه کوکو و کتلت از آنها استفاده کنید. حالا اگر باز هم غذا اضافه ماند میتوانید غذای اضافی را اندکی تغییر دهید و با ون غذای دیگری پخت کنید. اینطور هم از هدر رفتن مواد غذایی جلوگیری کردهاید و هم باعث تنوع غذایی شدهاید. به امید آن روزی که غذای سالم و کافی در دسترس تمامی مردم جهان قرار داشته باشد.»
لقمههای هدر داده شده
طبق آخرین اعلام برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد، ۷۸۳ میلیون انسان گرسنه در جهان وجود دارد و بیشتر از یک سوم جمعیت دنیا با ناامنی غذایی مواجه هستند. و این در حالی است که ما گاهی خواسته یا ناخواسته لقمههای غذایی زیادی را دور ریختهایم؛ مگر نه؟ لقمههایی که نعمتهایی پربرکتاند برای زنده ماندن و زندهگی کردنِ میلیونها انسانی که با دستهای خودمان هدرشان دادهایم.اما، چه شد که با این همه انساندوستیمان اسرافگر شدیم؟ اینها که دور میریزیم غذاست! ای کاش، تلاش میکردیم برای چند لحظه، این گرسنگی را که ممکن است به بحرانی جهانی تبدیل شود، باور کنیم. به قول آشپز هتل: «شاید برایت عجیب باشد، اما با هر لقمهای که دور میریزیم قاتل میشویم، چون جانی گرسنه را میکُشیم!»#اسراف#دورریز_غذا#تغذیه#بحران_گرسنگی
11:10 - 29 آذر 1403